საქართველოს საჰაერო ნავიგაცია

საქაერონავიგაცია 2014 წელს – ერთი წელი ევროკონტროლში

2014 წელი საქაერონავიგაციისთვის უმნიშვნელოვანესი ცვლილებებისა და წარმატებების წელი აღმოჩნდა. გასულ წელს განხორციელებული პროექტები უდიდესი წინგადადგმული ნაბიჯია ქვეყნის საავიაციო ინდუსტრიისა და ზოგადად  ეკონომიკის განვითარების საქმეში. ეს წელი მნიშვნელოვანი იყო იმიტომაც, რომ მსოფლიო ასპარეზზე საქართველო წელს პირველად იყო წარმოდგენილი, როგორც საჰაერო ნავიგაციის უსაფრთხოების ევროპული ორგანიზაციის წევრი ქვეყანა. საქაერონავიგაციის მიერ განხორციელებული არაერთი წარმატებული პროექტი,  სწორედ ევროკონტროლთან თანამშრომლობას უკავშირდება.

გთავაზობთ, 2014 წლის რამდენიმე, განსაკუთრებით მნიშვნელოვან მოვლენას:

 

საჰაერო მოძრაობის მართვის ცენტრის ახალი შენობის მშენებლობა

2014 წლის ერთ-ერთი ყველაზე მნიშვნელოვანი მოვლენა გახლდათ საჰაერო მოძრაობის მართვის ახალი ცენტრის მშენებლობის დაწყება. სამშენებლო პროექტის ღირებულება 7 მილიონი ლარია. მშენებლობაზე 200 ადამიანი დასაქმდა.  მართვის ახალი ცენტრი 9 მილიონი ევროს ღირებულების, საერთაშორისო სტანდარტებთან შესაბამისი სისტემებით აღიჭურვება.

გიორგი კვირიკაშვილი

საჰაერო მოძრაობის მართვის ცენტრი ხელს შეუწყობს საქაერონავიგაციის ძირითადი საქმიანობის, საქართველოს საჰაერო სივრცეში ფრენების უსაფრთხოების კიდევ უფრო მაღალ დონეზე უზრუნველყოფას.

ცენტრის ფუქციაში შევა ძირითადი სისტემის სარეზერვო მოწყობილობაც – ძირითადი სისტემის მწყობრიდან გამოსვლის შემთხვევაში,  ავიამეთვალყურეებს საშუალება მიეცემათ, გადავიდნენ სარეზერვო სისტემაზე და სრულფასოვნად გააგრძელონ საქმიანობა.

სამშენებლო სამუშაოებს ღია ელექტრონულ ტენდერში გამარჯვებული კომპანია „დაგი“ ახორციელებს.

 

შპს “საქაერონავიგაციის” მეტეოროლოგიურმა სამსახურმა ISO 9001:2008 სერთიფიკატი მიიღო

გასული წელი განსაკუთრებულად მნიშვნელოვანი იყო საქაერონავიგაციის მეტეოროლოგიური სამსახურისთვის. 2014 წლის 7 მაისს შპს „საქაერონავიგაციის“ მეტეოროლოგიურმა სამსახურმა ხარისხის მართვის სისტემის შესაბამისი ISO 9001-2008 სერტიფიკატი მიიღო. ხარისხის მართვის სისტემა  სამსახურის მიერ გაწეული მომსახურების პერმანენტულ კონტროლს გულისხმობს, ამცირებს საავიაციო ინციდენტების რისკს და რაც მთავარია, ხელს უწყობს მომსახურების მუდმივ განვითარებას.

ISO სერთიფიკატი

გარდა ამისა, საქაერონავიგაციის გენერალური დირექტორის, გოჩა მეზვრიშვილის ინიციატივით,  მეტეოროლოგიური სამსახურის თანამშრომელთა მიერ საქართველოს საერთაშორისო აეროპორტების კლიმატოლოგიური ცნობარის მომზადება დაიწყო, რომელიც მომავალი წლის დასაწყისში გამოიცემა.

კლიმატოლოგიურ ცნობარში მოცემული ინფორმაცია საავიაციო მიზნებისთვის იქნება განკუთვნილი. ამ ინფორმაციის მომხმარებელთა ფართო წრე უფლებამოსილი იქნება მასალა პროფესიონალური თვალსაზრისით გამოიყენოს.

კიდევ ერთი უმნიშვნელოვანესი მოვლენა, რომელიც საქაერონავიგაციის მეტეო-სამსახურს შეეხება, გახლავთ, ქუთაისის ახალი მეტეოროლოგიური სადგურის მშენებლობა, რომელიც 2014 წლის ბოლოს დასრულდა.

 

ავიამეთვალყურეების ყოველწლიური გადამზადების კურსები მადრიდში 

იმისათვის, რომ დააკმაყოფილონ  თანამედროვე საკვალიფიკაციო მოთხოვნები, ავიამეთვალყურეები მუდმივად გადიან გადამზადებას.  2014 წლიდან საქაერონავიგაციის 100-ზე მეტი, პროფესიონალი ავიამეთვალყურე  სავალდებულო სწავლებას საჰაერო ნავიგაციისა და სააერნაოსნო უსაფრთხოების სასწავლებელში (SENASA), მადრიდში გადის.  SENASA 1990 წლიდან თავაზობს ორგანიზაციებს ხარისხიან ტრენინგებს საჰაერო სივრცის მართვის სფეროში.

ავიამეთვალყურეების გადამზადება

საავარიო სიტუაციების მართვის ტრენინგის ფარგლებში ავიამეთვალყურეები 3D განზომილების, 360 გრადუსიან სიმულატორთან მუშაობენ. აღნიშნულ სასწავლებელში საქაერონავიგაციაში დასაქმებული ყველა მოქმედი ავიამეთვალყურე ეტაპობრივად გადის სწავლებას ყოველწლიურად წელიწადში 5 კვირის განმავლობაში.

 

კომსოფტთან ორი ხელშეკრულება გაფორმდა

2014 წლის 19 სექტემბერს შპს “საქაერონავიგაციასა” და გერმანულ კომპანია “COMSOFT”-ს შორის ორი ახალი ხელშეკრულება გაფრომდა.

2013 წელს სისტემა CADAS და AIDA-NG-ს წარმატებით დანერგვის შემდეგ, საქართველოს საჰაერო ნავიგაციის გადაწყვეტილებით, გაგრძელდა COMSOFT-თან თანამშრომლობა და ამ ეტაპზე მოხდება ცენტრალური სააერნაოსნო მონაცემთა ბაზის (CADAS-AIMDB) და მისი მაღალტექნოლოგიური ელექტრონული სააერნაოსნო ინფორმაციის კრებულის (eAIP) დანერგვა.

COMSOFT

გარდა ამისა, აღნიშნული ხელშეკრულების ფარგლებში, დაინერგება “COMSOFT”-ის სისტემა COFFEE, რომელიც რეგიონებს შორის ოპერატიული კავშირის (OLDI) დამყარების საშუალებას იძლევა.

აღნიშნული ხელშეკრულება კიდევ ერთი წინგადადგმული ნაბიჯია სამოქალაქო ავიაციის საერთაშორისო ორგანიზაციის რეკომენდაციის შესასრულებლად, რომელიც ითვალისწინებს სააერნაოსნო ინფორმაციის მომსახურებების (AIS) გადასვლას სააერნაოსნო ინფორმაციის მართვაზე. (AIM).

ხელშეკრულებას ხელი მოაწერეს შპს” საქაერონავიგაციის” გენერალურმა დირექტორმა გოჩა მეზვრიშვილმა და კომპანია “COMSOFT”-ის აღმასრულებელმა დირექტორმა მანფრედ შმიდმა.

 

ევროკონტროლის მიერ ინიცირებული ცენტრალიზებული სერვისების  პროგრამა

2014 წლის მნიშვნელოვან მოვლენებს შორის ერთ-ერთი განსაკუთრებულია საფრანგეთის და გერმანიის სააერნაოსნო მოსახურების პროვაიდერებსა და შპს „საქაერონავიგაციას“ შორის გაფორმებული უფრიერთთანამშრომლობის მემორანდუმი.

ცენტრალიზებული სერვისები

აღნიშნული მემორანდუმის ფარგლებში, მხარეებმა სურვილი გამოთქვეს მონაწილეობა მიიღონ EUROCONTROL-ის მიერ ინიცირებული ცენტრალიზებული სერვისების დანერგვის პროგრამაში. საჰაერო ნავიგაციის უსაფრთხოების ევროპულმა ორგანიზაციამ  ცენტრალიზებულ, ევროპულ დონეზე განსახორციელებელი, 9 სერვისის იდენტიფიცირება მოახდინა და წარუდგინა ისინი სახელმწიფოებს. პროგრამის მიხედვით, ევროკონტროლის წევრი სახელმწიფოები გაერთიანდებიან ჯგუფებად და მიიღებენ მონაწილეობას საერთაშორისო ორგანიზაციის მიერ გამოცხადებულ  ტენდერში.

შპს „საქაერონავიგაცია“ ზემო ხსენებულ კომპანიებთან და DFS-ის მიერ შემოთავაზებულ  კომპანია Information Design One AG-თან ერთად  მიიღებს ტენდერში მონაწილეობას საფრენოსნო გეგმის და აეროპორტების სლოტების თანმიმდევრულობის განმსაზღვრავი ცენტრალიზებული სერვისის განხორციელების უფლების მოსაპოვებლად. გამარჯვების შემთხვევაში, კომპანიები ჩამოაყალიბებენ კონსორციუმს, რომელიც  მოახდენს აღნიშნული სერვისის მიწოდებას მომხმარებლამდე. შპს „საქაერონავიგაციის“ მიერ მიღებული გამოცდილება გამოყენებული იქნება საქართველოში უმაღლესი სტანდარტების დანერგვის და უსაფრთხოების დონის ამაღების მიზნით.

გოჩა მეზვრიშვილი

ანალოგიური მემორანდუმი გაფორმდა ქალაქ სოფიაში ბულგარეთის სააერნაოსნო მოსახურების პროვაიდერის BULATSA-ს შტაბბინაში. მემორანდუმის ფარგლებში მხარეებმა დააფიქსირეს სურვილი ითანამშრომლონ ევროკონტროლის მიერ შემუშავებულ კიდევ ერთი ცენტრალიზირებულ სერვისის დანერგვის პროცესში. აღნიშნული სერვისის საოპერაციო კონცეფციის მიხედვით, გამარჯვებულმა მხარემ უნდა უზრუნვლყოს ევროპის მაშტაბით არსებული რადიო – სალოკაციო საშუალებების საიედენტიფიკაციო კოდით უზრუნველყოფა.

 

გარდა ზემოთ აღნიშნულისა, გასული წლის განმავლობაში საქაერონავიგაციამ განახორციელა სხვა არაერთი პროექტი, რომელიც მიმართული გახლდათ ახალი ტექნოლოგიების დანერგვისა და თანამშრომელთა კვალიფიკაციის ამაღლებისკენ. საქაერონავიგაცია აქტიურად თანამშრომლობდა ევროკონტროლის ინიციატივით დაარსებულ საჰაერო ნავიგაციის სერვისების ინსტიტუტთან (IANS) ლუქსემბურგში, სადაც კომპანიის არაერთმა თანამშრომელმა გაიარა კვალიფიკაციის ასამაღლებელი კურსები.

IANS

2014 წელი წარმატებული იყო, ასევე ფრენების რაოდენობის გაზრდის კუთხით. გასული წლის  განმავლობაში ფრენების რაოდენობა საქართველოში საგრძნობლად გაიზარდა. საქაერონავიგაციის ავიამეთვალურეები ყოველდღიურად დაახლოებით 400-მდე ფრენას აკონტროლებენ. ევროკონტროლის მონაცემებით, მომდევნო შვიდი წლის განმავლობაში ფრენების რაოდენობა საქართველოში 6%-ით გაიზრდება (ეს მაჩვენებელი 1.8%-ია დასავლეთ ევროპაში). ამ გამოწვევას კომპანია მომზადებული შეხვდა, მომდევნო წლებში დაგეგმილია აქტივობები ფრენის უსაფრთხოების დონის კიდევ უფრო ასამაღლებლად.

Advertisements

ცენტრალიზებული სერვისები

რატომ არის საჭირო ცენტრალიზებული სერვისები?

უკვე 10 წელზე მეტი გავიდა, რაც ევროკომისიამ ერთიანი ევროპული ცის პროგრამა დაიწყო. მიუხედავად ამისა, ევროპაში ყველა ქვეყანას ჯერ კიდევ საკუთარი საჰაერო ნავიგაციის სერვისის პროვაიდერი ჰყავს,  საჰაერო მიმოსვლის მართვის საკუთარი სისტემებით, მეტეოსერვისით და ა.შ. კომისიამ შეიმუშავა 9 ფუნქციური ბლოკი ამგვარი ფრაგმენტაციის სანაცვლოდ, თუმცა ისინი ჯერ კიდევ არ ფუნქციონირებს. ერთიანი ევროპული ცის კვლევისა და განვითარების პროგრამის (SESAR) იმპლიმენტაციის ფაზაში ევროკონტროლი ახალი ინიციატივით გამოდის და წევრ სახელმწიფოებს ცენტრალიზებული სერვისების პროგრამას თავაზობს. საერთაშორისო ორგანიზაციამ  ცენტრალიზებულ, ევროპულ დონეზე განსახორციელებელი დაახლოებით 9 სერვისის იდენტიფიცირება მოახდინა და წარუდგინა ისინი სახელმწიფოებს. ცენტრალიზებული სერვისების პროგრამის მიხედვით, თუ ევროკონტროლის 40 წევრ სახელმწიფოში არ იქნება დუბლირებული სისტემები, მაშინ შესაძლებელი გახდება თანხის დაზოგვა და დამატებითი ბენეფიტების მიღება, როგორიცაა მეტი საიმედობა, გაუმჯობესებული თამიმდევრულობა და თავსებადობა.

ევროკონტროლს დიდი გამოცდილება აქვს ცენტრალიზებული სერვისების განხორციელებაში. ორგანიზაციის ინიციატივით შეიქმნა და დღემდე წარმატებით მუშაობს ცენტრალური ნაკადების მართვის ერთეული, ევროპის სააერნაოსნო მონაცემთა ბაზა, ცენტრალური სამარშრუტო ხარჯების ოფისი.

ცენტრალიზებული სერვისები წინგადადგმული ნაბიჯია ხარჯების ეფექტურობის, ფრაგმენტაციის დაძლევის და საერთო ჯამში ერთიანი ევროპული ცის დანერგვის კუთხით.

130429-CS-Airlines

რა არის ცენტრალიზებული სერვისი?

ცენტრალიზებული სერვისები არის:

  • საჰაერო ნავიგაციის დამხმარე სერვისი ან დაკავშირებული ფუნქცია.
  •  გამოცდილია ცენტრალური ევროპული ქსელის დონეზე
  • მოაქვს განსაზღვრული ბენეფიტები ხარჯ-ეფექტურობის და ჰარმონიზაციის კუთხით.
  • ასრულებს მნიშვნელოვან როლს შესასრულებელი მიზნების განხორციელებაში წევრი სახელმწიფოებისათვის.
  • ხელს უწყობს SESAR-ის პროექტების განხორციელებას ცენტრალურ ბაზაზე.
  • ხელს უწყობს დამხმარე სერვისების დაშლას, დანაწევრებას.
  • საშუალებას აძლევს სერვისის პროვაიდერებს და ATM მწარმოებლებს, რომ იმუშაონ ერთად, რათა აწარმოონ სერვისი, რომელიც იქნება ნაციონალურ საზღვრებს მიღმა, ევროპულ დონეზე.
  • ხდის ბაზარს კონკურენტუნარიანს.
  • საშუალებას იძლევა განხორციელდეს სერვისები, რომელიც დაფუძნებული იქნება კონტრაქტებზე ევროკონტროლსა და სერვისის პროვაიდერებს შორის.

ევროკონტროლმა შეიმუშავა ცენტრალიზებული მომსახურებების შემდეგი პროექტები:

CS#1
ფრენის გეგმისა და აეროპორტის სლოტების თანმიმდევრულობის სერვისი (FAS).

CS#2
4D ტრაექტორიის ფრენის პროფილის გაანგარიშება დაგეგმვის მიზნით. (4DPP)

CS#3
ევროპული სამეთვალყურეო სერვისი (ETKR)

CS#4
საჰაერო სივრცის უფრო მოქნილი და ფლექსიბური გამოყენების მხარდაჭერის სერვისი (AFUAS)

CS#5
ევროპის საჰაერო მოძრაობის მართვის ინფორმაციის მენეჯმენტის სერვისი (EAIMS)

CS#6-1
ერთიანი ქსელის რესურსების მართვის მომსახურება/გადამცემის კოდის ფუნქცია (CNR-TCF)

CS#6-2
ერთიანი ქსელის რესურსების მართვის მომსახურება/MODE S გამომკითხველი კოდის გამოყოფა (CNR-MICA)

CS#6-3
ერთიანი ქსელის რესურსების მართვის მომსახურება/რადიო სიხშირის ფუნქცია (CNR-RFF)

CS#6-4
ერთიანი ქსელის რესურსების მართვის მომსახურება/ევროპის შეტყობინებების გადაცემის დირექტივის სერვისი. (CNR-EMDS)

CS#6-5
ერთიანი ქსელის რესურსების მართვის მომსახურება/ევროპული IPS სისტემის საცავი (CNR-EIPR)

CS#6-6
ერთიანი ქსელის რესურსების მართვის მომსახურება/უშიშროების სერთიფიცირების მომსახურება (CNR-SCS)

CS#6-7
ერთიანი ქსელის რესურსების მართვის მომსახურება/ქსელის უშიშროების ოპერირება და კოორდინაცია (CNS-OCNS)

CS#7-1
ქსელის ინფრასტრუქტურის განხორციელების მონიტორინდისა და ანალიზის მომსახურება/Data-link კომუნიკაციის განხორციელების მონიტორინგი, აღჭურვილობის მონიტორინგი, TCAS და RVSM. (NIPS/CNS-PERF)

CS#7-2
ქსელის ინფრასტრუქტურის განხორციელების მონიტორინდისა და ანალიზის მომსახურება/1030/1090 რადიოსიხშირეთა რიგის შესრულება. (NIPS/SUR-RF)

CS#7-3
ქსელის ინფრასტრუქტურის განხორციელების მონიტორინდისა და ანალიზის მომსახურება/სატელიტური ნავიგაციის მონიტორინგი და პროგნოზირება.(NIPS/SAT-NAV)

CS#8
პანევროპული ქსელის მომსახურება. (PENS)

CS#9-1
მონაცემთა კომუნიკაციის სერვისები/სატელეკომუნიკაციო ინფრასტრუქტურა (DCS/TELE-INFRA)

CS#9-2
მონაცემთა კომუნიკაციის სერვისები/CPDLC,CM, ADS-C სერვერი (DCS/CCA-SERVER)

აღნიშნული მომსახურებებს ტენდერში გამარჯვებული სახელმწიფოები განახორციელებენ ევროკონტროლის წევრი 40 სახელმწიფოს მაშტაბით. აქედან გამომდინარე, საჰაერო მოძრაობის მართვის ინდუსტრია კონკურენტუნარიანობას იძენს. ამას თავის მხრივ დიდი გავლენა ექნება ხარჯების შემცირების და საჰაერო სივრცის მომხმარებლებისათვის უფრო ეფექტური სერვისის შეთავაზების კუთხით.

მეტი ინფორმაციისათვის ეწვიეთ ლინკ

საინფორმაციო რესურსი: http://www.eurocontrol.int/