შპს “საქაერონავიგაციის” სააერნაოსნო ინფორმაციის სამსახურის ხარისხის პოლიტიკა “EUROCONTROL”-მა სასწავლო პროგრამაში შეიტანა

სააერნაოსნო ინფორმაციის მენეჯმენტს სამოქალაქო ავიაციისთვის სასიცოცხლო მნიშვნელობა აქვს. სწორედ ეს სამსახური ამუშავებს და ავრცელებს ინფორმაციას აეროდრომებზე, ფრენის წესებზე, საჰაერო ტრასებზე, რადიოტექნიკურ საშუალებებზე და ა.შ., რაც ძალიან მნიშვნელოვანია ფრენების დაგეგმვისთვის, შესრულებისა და მართვისთვის.

სააერნაოსნო ინფორმაციის სამსახურის ძირითადი ამოცანაა, საერთაშორისო აერნაოსნობის უსაფრთხოების, რეგულარობისა და ეფექტურობის მიზნით, უზრუნველყოს სააერნაოსნო მონაცემთა ნაკადის მართვა.

1

2

2013 წლის 4-7 ივნისს,  შპს „საქაერონავიგაციის“ სააერნაოსნო ინფორმაციის სამსახურში ჩატარდა სასერთიფიკაციო აუდიტი ISO 9001:2008 სტანდარტის მოთხოვნების შესაბამისობაზე. აუდიტი საერთაშორისო ტენდერში გამარჯვებულმა კომპანია “Bureau Veritas Certification”-მა ჩაატარა. აუდიტის შედეგებიდან გამომდინარე, სააერნაოსნო ინფორმაციის სამსახურს შესაბამისი საერთაშორისო სერთიფიკატი 3 წლის ვადით მიენიჭა.

“Bureau Veritas Certification”-თან დადებული ხელშეკრულების თანახმად, სერთიფიკატის შენარჩუნება ყოველწლიურ შემოწმებაზე იყო დამოკიდებული. 2015 წელს, ჩატარდა საბოლოო საზედამხედველო აუდიტი, რომლის შედეგად არ გამოვლინდა არცერთი ნაკლოვანება და შენიშვნა და შპს “საქაერონავიგაციის” სააერნაოსნო სამსახურმა სერთიფიკატი 2016 წლამდე ანუ მომდევნო აუდიტის ჩატარებამდე შეინარჩუნა.

ამასთან ერთად, მნიშვნელოვანია და სასიხარულოა, რომ “საქაერონავიგაციის” სააერნაოსნო ინფორმაციის სამსახურის ხარისხის პოლიტიკა, როგორც საჩვენებელი მაგალითი, “EUROCONTROL”-ის აერონავიგაციის ინსტიტუტის (IANS) სასწავლო პროგრამაში არის შეტანილი.

სააერნაოსნო ინფორმაციის სამსახურის საერთაშორისო დღე

ანექსი 151953 წლის 15 მაისს, სააერნაოსნო ინფორმაციის სერვისების განყოფილების პირველი სესიის რეკომენდაციით, საჰაერო ნავიგაციის კომისიამ სტანდარტებისა და რეკომენდებული პრაქტიკის პირველი კომპლექტი მიიღო, როგორც დანართი 15 – სააერნაოსნო ინფორმაციის სერვისები. აღნიშნული დანართი საჰაერო ნავიგაციის უსაფრთხოების, რეგულაციისა და და ეფექტურობისათვის აუცილებელი ინფორმაციის გამოქვეყნებას ითვალისწინებს.

მას შემდეგ, სამოქალაქო ავიაციის საერთაშორისო ორგანიზაციის ინიციატივით, 15 მაისი ყოველწლიურად აღინიშნება, როგორც სააერნაოსნო ინფორმაციის სამსახურის საერთაშორისო დღე.

COMSOFT-თან ორი ახალი ხელშეკრულება გაფორმდა

საჰაერო მოძრაობის ზრდასთან, თანამედროვე აღჭურვილობისა და საინფორმაციო ტექნოლოგიების განვითარებასთან ერთად, საერთაშორისო საავიაციო საზოგადოება ახალი საჭიროებების წინაშე აღმოჩნდა. სააერნაოსნო ინფორმაციის როლი და მნიშვნელობა ინტერნეტის ეპოქაში მკვეთრად შეიცვალა. 2012 წლის 15 ნოემბრიდან ICAO-ს რეკომენდაციით, შეიცვალა ფრენის გეგმის (FPL) ფორმატი, იმისათვის, რომ თანამედროვე აღჭურვილობის თვითმფრინავისა და განვითარებადი ტექნოლოგიების მოთხოვნებსა და საჭიროებებთან მომხდარიყო თანხვედრა. ასევე, განვითარდა ტრადიციული ინფორმაციის მომსახურებები (AIS) და ICAO-ს რეკომენდაციით, ახლა უფრო ფართო კონცეფციაზე – სააერნაოსნო ინფორმაციის მართვაზე (AIM)- გადადის. გარდა ამისა, საავიაციო ფიქსირებული სატელეკომუნიკაციო ქსელი (AFTN) ჩანაცვლდება სააერნაოსნო შეტყობინებების დამუშავების სისტემით (AMHS).

AIDA-NG

მსოფლიოში სულ 5 კომპანიაა, რომელიც შესაბამის  სისტემებს აწარმოებს. მათ შორის ერთ-ერთი COMSOFT-ია. საქაერონავიგაცია, სწორედ, ამ უკანასკნელთან თანამშრომლობს. მსოფლიო ბაზარზე გერმანული კომპანია COMSOFT წარმოადგენს ერთ-ერთ ლიდერ კომპანიას, რომლის სისტემური უზრუნველყოფა  საჰაერო მოძრაობის მართვის ინდუსტრიის თანამედროვე მოთხოვნებს სრულიად აკმაყოფილებს.

2012 წელს საქაერონავიგაციაში დაინერგა გერმანული კომპანია  COMSOFT-ის სისტემა AIDA-NG და CADAS-ATS.  AIDA-NG  სააერნაოსნო ინფორმაციის გავრცელების სისტემაა, რომელიც ერთადერთია ბაზარზე, რომელიც უზრუნველყოფს სრულად ინტეგრირებული და ერთგვაროვანი შეტყობინებების გავრცელების შესაძლებლობებს. CADAS-ATS კი AFTN და AMHS სერვისის ოპერირების საშუალებას იძლევა პარალელურ რეჟიმში, ერთიანი ინტეგრირებული შეტყობინების აპლიკაციის გამოყენებით. მასში ასევე გათვალისწინებულია ცვლილება ფრენის გეგმების შესახებ.

ამავე წლის ოქტომბერში საქაერონავიგაციაში  AFTN/AMHS-AIM სისტემის საიმედობის უწყვეტი 72 საათიანი ტესტირება ჩატარდა. კომპანიამ AFTN/AMHS-AIM COMSOFT-გან მიიღო სერტიფიკატები, რომლებიც ადასტურებენ არსებული სისტემის სრულ შესაბამისობას ICAO-ს, EUROCONTROL-ისა და ISO სტანდარტებთან. COMSOFT-მიერ გადამზადება ჩაუტარდათ საქაერონავიგაციის  სხვადასხვა სპეციალიზაციის 28 სპეციალისტს. მათ შესაბამისი სერთიფიკატებიც მიიღეს. AMHS-ს ტესტირება ჩატარდა ასევე ესტონელ კოლეგებთან ერთად.

2014 წლის 19 სექტემბერს კი საქაერონავიგაციასა და COMSOFT-ს შორის  ორი ახალი ხელშეკრულება გაფორმდა, რომელიც კიდევ ერთი წინგადადგმული ნაბიჯია ამ ცვლილებათა განხორციელების პროცესში.  აღნიშნული ხელშეკრულების შედეგად, გერმანული კომპანია საქაერონავიგაციაში,  დანერგავს სააერნაოსნო ინფორმაციის მონაცემთა ბაზას AIM DB, რომელიც AIM-ის ძირითადი ელემენტია და უზრუნველყოფს ელექტრონული სააერნაოსნო ინფორმაციის კრებულის (electronic AIP) შექმნისათვის აუცილებელ ტექნიკურ მხარდაჭერას.

გოჩა მეზვრიშვილი

ასევე, საქაერონავიგაციაში დაინერგება სისტემა COFFEE, რომელიც რეგიონებს შორის ოპერატიული კავშირის (OLDI) დამყარების საშუალებას იძლევა. ეს კი ზოგავს დროს, ბიუჯეტს და ინარჩუნებს ფრენის უსაფრთხოების დონეს.

დანართი 15 – სააერნაოსნო ინფორმაციის სერვისები

ICAO-ს მიერ შემუშავებული სტანდარტები და რეკომენდირებული პრაქტიკა ჩიკაგოს კონვენციის ცხრამეტ ტექნიკურ დანართშია თავმოყრილი. ისინი საყოველთაოდ გამოიყენება და ყველასათვის ერთგვაროვანია, რაც საშუალებას აძლევს საავიაციო ინდუსტრიას  უსაფრთხო, თანმიმდევრული და ეფექტური გზით განვითარდეს.

საშუალებები, რომლითაც სააერნაოსნო ინფორმაციის შეკრება და მართვა ხდება, საერთაშორისო სამოქალაქო ავიაციის კონცენციის მე-15 დანართით რეგულირდება. სააერნაოსნო ინფორმაციის სერვისს, სამოქალაქო ავიაციისათვის სასიცოცხლო მნიშვნელობა აქვს. მისი მიზანია, სააერნაოსნო საინფორმაციო ნაკადის ერთგვაროვანი და თანმიმდევრული მოწოდება, რათა დაკმაყოფილებული იქნეს საერთაშორისო საჰაერო ნავიგაციის უსაფრთხო, რეგულარული და ეფექტური ოპერაციული გამოყენება.

სააერნაოსნო ინფორმაციის სერვისები

პირველი მოთხოვნები, სააერნაოსნო ინფორმაციის სერვისების შესახებ, წინასწარი სამოქალაქო ავიაციის საერთაშორისო ორგანიზაციის (PIACO) საჰაერო ნავიგაციის კომიტეტმა შეიმუშავა. 1947 წლის 7 იანვარს  PIACO-ს საბჭომ პირველი პროცედურები დაამტკიცა. წევრ სახელმწიფოებს, სადაც საჰაერო ნავიგაციის შეხვედრები ჩატარდა, დაევალათ, რომ NOTAM-ების (Notices to Airman) საერთაშორისო გავცლის დანერგვა და იმპლიმენტაცია შეძლებისთანავე დაეწყოთ. NOTAM პროცედურები სხვა წევრ ქვეყნებშიც  გავრცელდა, რათა მისი მიღება მთელი მსოფლიოს მაშტაბით ყოფილიყო  შესაძლებელი.

NOTAM სისტემა  ისეთივე პრინციპით შეიქმნა, როგორიც არის შეტყობინება მეზღვაურებისათვის (Notices to Mariners). ეს უკანასკნელი, მეზღვაურებს  იმ მნიშვნელოვანი საკითხების შესახებ ატყობინებს, რომლებიც სანავიგაციო უსაფრთხოებაზე ახდენენ გავლენას. ანალოგიურად,  NOTAM არის შეტყობინება, რომელიც  სატელეკომუნიკაციო გზით ვრცელდება და რომელიც  ინფორმაციას ნებისმიერი სააერნაოსნო დაწესებულების, სერვისის, პროცედურის მდგომარეობის, ცვლილების ან დაწესების შესახებ  შეიცავს.  ამ ინფორმაციის  დროული მიღება აუცილებელია პერსონალისათვის, რომელიც  ფრენის ოპერაციებს ახორციელებს.

notam ნოტამი

1949 წლის 14 აპრილს ICAO-მ სპეციალური NOTAM შეხვედრა გამართა. ეს ICAO-ს მიერ ორგანიზებული სააერნაოსნო ინფორმაციის გავრცელების სტანდარტიზაციის შესახებ გამართული პირველი შეხვედრა იყო. მისი ძირითადი შედეგი კომპლექტი „საჰაერო ნავიგაციის მომსახურების პროცედურები – სააერნაოსნო ინფორმაციის სერვისების“ (PANS-AIS) შემუშავება გახლდათ. (შეიცვალა „საჰაერო ნავიგაციის მომსახურების პროცედურები – საერთაშორისო NOTAM სერვისები). პროექტი PANS-AIS  NOTAM-ების გამოქვეყნების და საერთაშორისო სატელეკომუნიკაციო სერვისში გავრცელების პრინციპებსა და სააერნაოსნო ინფორმაციის სამომავლო პრობლემების დამუშავებას ითვალისწინებდა. პროცედურების გამოყენება 1951 წლის 1 აგვისტოს დაიწყო.

პარალელურად, ICAO-ს კომუნიკაციების განყოფილებამ საავიაციო ფიქსირებული სატელეკომუნიკაციო ქსელის (AFTN) დაარსების პრინციპები შეიმუშავა. მისი მიზანი შეტყობინებებისა და მონაცემების  სააერნაოსნო სადგურებს შორის გაცვლა გახლდათ, რომელთაც ერთნაირი ან თავსებადი საკომუნიკაციო მახასიათებლები ექნებოდათ.

1952 წლის 19 აგვისტოდან 11 სექტემბრის ჩათვლით ჩატარებული სააერნაოსნო ინფორმაციის სერვისების განყოფილების პირველი სესიის რეკომენდაციით, საჰაერო ნავიგაციის კომისიამ  1953 წლის 15 მაისს სტანდარტებისა და რეკომენდირებული პრაქტიკის პირველი კომპლექტი მიიღო, როგორც დანართი 15 – სააერნაოსნო ინფორმაციის სერვისები. აღნიშნული დანართი საჰაერო ნავიგაციის უსაფრთხოებისთვის, რეგულარობისა და ეფექტურობისათვის აუცილებელი ინფორმაციის გამოქვეყნებას ითვალისწინებს. იგი  1954 წლის 1 აპრილს შევიდა ძალაში და PANS-AIS შეცვალა.

მას შემდეგ, 15-ე დანართმა საჰაერო მოძრაობისა და საინფორმაციო ტექნოლოგიების განვითარებასთან ერთად მრავალი ცვლილება განიცადა. სააერნაოსნო ინფორმაციის როლი და მნიშვნელობა ინტერნეტის ეპოქაში მკვეთრად შეიცვალა. აქედან გამომდინარე, ტრადიციული სააერნაოსნო ინფორმაციის მომსახურებები (AIS)  განვითარდა და ახლა უფრო ფართო კონცეფციაზე გადადის, როგორიცაა სააერნაოსნო ინფორმაციის მართვა (AIM). თუმცა, ეს სწრაფი პროცესი არ არის და ICAO-ს წევრი ქვეყნების მიერ შესაბამის მომზადებასა და ტექნოლოგიების დანერგვას მოითხოვს. ასევე დაგეგმილია AFTN-ის (საავიაციო ფიქსირებული სატელეკომუნიკაციო ქსელი)  ჩანაცვლება AMHS-ით (სააერნაოსნო შეტყობინების დამუშავების სისტემა). ეს პროცესები  დღეისათვის უკვე დაწყებულია და ეტაპობრივად მიმდინარეობს.

საინფორმაციო რესურსი: http://www.icao.int/

ბრიფინგ ოფიცრები რიგაში

შპს „საქაერონავიგაციის“ სააერნაოსნო ინფორმაციის სამსახურის ბრიფინგ ოფიცრები  ბათუმიდან და თბილისიდან  რიგის საერთაშორისო საავიაციო სასწავლო ცენტრში სასწავლებლად გაემგზავრნენ. რიგაში სწავლის პერიოდი ოთხ კვირას მოიცავს, სადაც მათ ჩაუტარდებათ ბრიფინგ ოფიცრის ე.წ. „Basic Course“, რაც ნიშნავს სრული მასალის შესწავლას. აღნიშნული პროფესია ითვალისწინებს სააერნაოსნო ინფორმაციის მიღებასა და უზრუნველყოფას, როგორიცაა სარეისო გეგმები, წინა საფრენოსნო ბიულეტინები, ნოტამები და ა.შ.

სააერნაოსნო ინფორმაციის სამსახური ერთ-ერთ მნიშვნელოვან როლს ასრულებს საერთაშორისო სამოქალაქო ავიაციაში, სწორედ ამიტომ დიდი ყურადღება ექცევა პერსონალის კომპეტენციას აღნიშნულ საკითხში.

სტუდენტების გზის, ცხოვრებისა და სწავლის ხარჯებს შპს“ საქაერონავიგაცია“ აფინანსებს. რიგის სასწავლებელში მიღებული სერტიფიკატი საერთაშორისო სტატუსისაა, რაც ხაზს უსვამს სასწავლებელში სწავლის დონეს.