ფაქტები და მითები ფრენის შესახებ

 

წარმოგიდგენთ მითებს და ფაქტებს ფრენისა და თვითმფრინავების შესახებ:

მითი: თვითმფრინავის კარის გაღება შესაძლებელია ფრენის დროს.

ბევრს ეშინია, რომელიმე მგზავრმა, სიმთვრალის ან სხვა რაიმე მიზეზის გამო, თვითმფრინავის კარი არ გააღოს. ეს ნამდვილად საშიში იქნებოდა შესაძლებელი რომ იყოს, მაგრამ, საბედნიეროდ, – არ არის. კარის მექანიზმი ისეა შექმნილი, რომ მხოლოდ იმ შემთხვევაში იღება, როცა ჰაერის წნევა თვითმფრინავის შიგნით და გარეთ გაწონასწორებულია.

ფაქტი: ელექტრო ტექნიკის გამოყენება თვითმფრინავში ხელს უშლის სანავიგაციო სისტემების გამართულ მუშაობას.

მართალია, მგზავრის მიერ  ტექნიკის გამოყენების გამო, ავიაციის ისტორიაში არავითარი  ინციდენტი არ მომხდარა, მაგრამ ფაქტია, რომ ტექნიკის გამოყენება თვითმფრინავში, სანავიგაციო სისტემების მუშაობას გარკვეულ ხარვეზებს უქმნის.

მითი: თვითმფრინავში ჰაერი სავსეა მიკრობებით.

ბევრი ადამიანი თვლის, რომ თვითმფრინავში ჰაერი არ ნიავდება და სავსეა მიკრობებით. სინამდვილეში, თვითმფრინავში ჰაერის ძლიერი ფილტრაცია ხდება და უფრო სუფთაა, ვიდრე საზოგადოების თავშეყრის ადგილებში.

მითი: ღვედის ტარება ამცირებს საავარიო სიტუაციისას გადარჩენის შანსს.

ღვედი საჰაერო ხომალდში, ისევე როგორც ავტომობილში, ეხმარება მგზავრს შეიკავოს თავი ადგილზე. სხვა შემთხვევაში მოხდება მგზავრის გასროლა ადგილიდან.

ფაქტი: ზოგიერთ ავიაკომპანიაში მეცამეტე რიგი არ არსებობს.

იმის გამო, რომ ბევრისთვის რიცხვი 13 უიღბლობასთან ასოცირდება, ბევრ საჰაერო ხომალდში ასეთი რიგი საერთოდ არ არსებობს.

მითი: ჟანგბადის ნიღბები რეალურად არ არის საჭირო.

როდესაც თვითმფრინავის კაბინაში წნევა ეცემა, ნიღბები ჟანგბადის ნაკლებობის პირობებში ნორმალური სუნთქვის საშუალებას იძლევა.

მითი: მეხს შეუძლია თვითმფრინავის დაზიანება და ავიაკატასტროფის გამოწვევა.

რა თქმა უნდა, სასურველი არ არის რომ თვითმფრინავი ელჭექში მოხვდეს და ამის თავიდან ასაცილებლად, შესაბამისი სამსახურები მუშაობენ, მაგრამ მეხი საფრთხეს არ უქმნის ფრენის უსაფრთხოებას.  მთავარი მიზეზი ელჭექის თავიდან აცილებისა, არის ძლიერი ტურბულენტობა.

ფაქტი: თვითმფრინავში მოწევა აკრძალულია, თუმცა საპირფარეშოში მაინც არის დამონტაჟებული საფერფლეები.

მიუხედავად იმისა, რომ თვითმფრინავში მოწევა დიდი ხანია აკრძალულია, საჰაერო ხომალდების საპირფარეშოებში მაინც დამონტაჟებულია საფრფლეები, რათა იმ მგზავრებმა, რომლებიც ცდუნებას ვერ გაუძლებენ და მაინც მოწევენ, უსაფრთხოდ გადააგდონ სიგარეტის ნამწვავები.

მითი:  თვითმფრინავის ტუალეტი ოკეანეში იცლება.

ტუალეტი იცლება თვითმფრინავის დაშვების შემდეგ აეროპორტში, სანიტარული ნორმების დაცვით.

მითი: თვითმფრინავები არ დაფრინავენ ბერმუდის სამკუთხედის ზონაში.

ბერმუდის სამკუთხედის ზონაში გუჩინარებული გემების და საჰაერო ხომალდების შესახებ არსებული არაერთი ლეგენდის მიუხედავად, ამ ზონაში საჰაერო ტრასები მაინც არსებობს და ავიაკომპანიები რეგულარულ ფრენებს ახორციელებენ მისი გავლით.

 

Advertisements

მსოფლიოს საუკეთესო ბიზნეს კლასის ავიაკომპანიები

ყოველწლიურად კომოპანია “Skytrax”  მსოფლიოს საუკეთესო ავიაკომპანიებსა და აეროპორტებს მგზავრების შეფასების საფუძველზე გამოავლენს. სხვადასხვა ნომინაციაში გამარჯვებულებს საპატიო ჯილდო გადაეცემათ.  ვლინდება საუკეთესო, 5 ვარსკვლავიანი ავიაკომპანიები, დგინდება რეიტინგები.  შეფასება ხდება როგორც ზოგადად, ასევე კონკრეტული მიმართულებით, – ავიაკომპანიები ჯილდოვდებიან საუკეთესო ბიზნეს კლასისა და ეკონომ კლასის მომსახურების,  კვების,  ბიზნეს კლასის ლაუნჯის მომსახურების და სხვა მახასიათებლების მიხედვით.

ყატარის ავიახაზები

ყატარის ავიახაზების ლაუნჯი

სინგაპურის ავიახაზები

2016 წელს მსოფლიოში საუკეთესო ბიზნეს კლასის ავიაკომპანიად „ყატარის ავიახაზები“ (Qatar Airways) დასახელდა. მას მოსდევს ავიაკომპანია „Singapore Airlines“ და არაბეთის გაერთიანებული საემიროების ნაციონალური ავიახაზები „Etihad Airways“.  „ყატარის ავიახაზები“ პირველია ბიზნეს კლასის საუკეთესო ლაუნჯების კატეგორიაშიც.

თურქიშ ეარლაინსი

თურქეთის ავიახაზების ბიზნეს კლასის ლაუნჯი

თურქეთის ავიახაზები

ბიზნეს კლასის ყველაზე კომფორტული დასაჯდომი ადგილების კატეგორიაში „Qatar Airways“ -მა პირველობა სინგაპურის ავიახაზებს დაუთმო. ხოლო, ბორტსა და ლაუნჯში კვების ხარისხის მიხედვით, მგზავრებმა უპირატესობა თურქეთის ავიახაზებს (Turkish Airlines) მიანიჭეს. ამ კატეგორიებში ყატარის ავიახაზები მეორე ადგილს იკავებს.

მსოფლიოში პირველი დისტანციურად კონტროლირებადი აეროპორტი

ჩრდილოეთ შვედეთში ორნსკოლდსვიკის აეროპორტში (Örnsköldsvik Airport) მდებარე სამეთვალყურეო კოშკი ცარიელია. ტაუერში ავიამეთვალყურეები არ არიან, არა იმიტომ, რომ აქ საჰაერო მოძრაობა არ არის, არამედ იმიტომ, რომ შვედეთი დისტანციური მართვის ახალ სისტემას ტესტავს.

2014 წლის ზაფხულიდან საჰაერო მოძრაობის მართვა აღნიშნული აეროპორტის ტერიტორიაზე 150 კილომეტრის დაშორებით მდებარე სანდსვალის აეროპორტიდან ხდება, სადაც ავიამეთვალყურეებს წარმოდგენილი აქვთ ორნსკოლდსვიკის აეროპორტის 360 გრადუსიანი ხედი. აღნიშნული სისტემა, ასევე, მოიცავს მიკროფონებს, ინფრაწითელ კამერებს, რომელიც გამოიყენება  ნისლის პირობებში, მეტეოროლოგიურ სენსორებს ქარის სიჩქარისა და ატმოსფერული წნევის გასაზსომად და ყველა იმ მოწყობილობას, რომელიც ფრენის უსაფრთხოების უზრუნველყოფისათვის აუცილებელ სრულ ინფორმაციას აწვდის ავიამეთვალყურეს.

Remote-Tower-Center-Örnsköldsvik-airport

ორნსკოლდსვიკის აეროპორტში ექსპერიმენტი წარმატებით მიმდინარეობს, რაც იმას ნიშნავს, რომ,  სავარაუდოდ,  აღნიშნული აეროპორტი პირველი რადიო კონტროლირებადი აეროპორტი გახდება. ანალოგიური ტესტირებები მიმდინარეობს ნორვეგიაში, ნიდერლანდებსა და ავსტრალიაში.

დისტანციური მართვის სისტემა განკუთვნილია პატარა აეროპორტებისათვის, რომლებიც მცირე რაოდენობით ფრენებს ემსახურება. მაგალითად, ორნსკოლდსვიკის აეროპორტში დღეში საშუალოდ 4 რეისი სრულდება. დიდ აეროპორტებში ის შეიძლება გამოყენებული იქნას, როგორც სარეზერვო სისტემა ძირითადი სამეთვალყურეო კოშკის მწყობრიდან გამოსვლის შემთხვევაში. სამხედრო თვალსაზრისით, აღნიშნული სისტემის გამოყენება შესაძლებელი იქნება, როგორც ავიამეთვალყურეების უსაფრთხოების უზრუნველყოფის საშუალება საომარ ზონაში.

საინტერესო ფაქტები ავიაციის შესახებ

  • A 380 შედგება დაახლოებით 4 მილიონი ნაწილისგან, საიდანაც 2,5 მილიონი წარმოებულია 1500 კომპანიის მიერ მსოფლიოს 30 ქვეყანაში.

ყველაზე დიდი სამგზავრო თვითმფრინავი

  • 2011 წლის ივნისში ავიაკომპანია KLM-მა პირველი ფრენა განახორციელა ბიო-საწვავის გამოყენებით. Boeing 737-800-მა 171 მგზავრი გადაიყვანა ამსტერდამიდან პარიზის მიმართულებით.
    • ექვსძრავიანი Antonov An-225 მსოფლიოს ყველაზე დიდი თვითმფრინავია.

ყველაზე დიდი თვითმფრინავი

  • აშშ-ში ყოველდღიურად საშუალოდ 30 000 ფრენაა და 2 მილიონი მგზავრი დაფრინავს.
  • 1911 წელს ჰარიეთ ქუიმბი პირველი ლიცენზირებული ქალი პილოტი გახდა.
  • მექანიკოსებმა გამოიკვლიეს ავიაშემთხვევები 1971-დან 2005 წლამდე და აღმოაჩინეს, რომ თვითმფრინავის კუდთან მსხდომებს გადარჩენის 40%-ით მეტი შანსი აქვთ.
  • მსოფლიოს ყველაზე ძველი ავიაკომპანია, რომელიც დღესაც იმავე სახელწოდებით დაფრინავს  KLM-ია.

YVELAZE DZVELI AVIAKOMPANIA

  • BD-5 Micro მსოფლიოში ყველაზე პატარა თვითმფრინავია.
  • 1903 წლის 17 დეკემბერს მსოფლიოში პირველი, ადამიანის მიერ მართული, ძრავიანი და სტაბილური ჰაერზე მძიმე აპარატის ფრენა განხორციელდა. ორვილ რაიტმა 120 ფუტ სიმაღლეზე 12 წამი იფრინა.
  • Boeing 747-ს დაახლოებით 150-175 მილი სიგრძის გაყვანილობა აქვს შიგნით.

747 ბოინგი

  • სამეთვალყურეო კოშკის ფანჯრები ზუსტად 15 გრადუსით უნდა იყოს ვერტიკალურად დახრილი, რათა თავიდან იქნეს აცილებული არეკვლა ორივე მხარეს.
  • 1927 წელს ვოშინგტონის საერთაშორისო რადიო ტელეგრაფის კონვენციამ სიტყვა “Mayday” გამოაცხადა ოფიციალურ გამაფრთხილებელ სიგნალად, რომელიც გამოყენებული იქნებოდა საგანგებო, სიცოცხლისთვის სახიფათო სიტუაციებში.
  • მსოფლიოში ყოველდღიურად, საშუალოდ, 8 მილიონი მგზავრი დაფრინავს. 2013 წელს მთლიანობაში მგზავრთა რაოდენობამ 3.1 მილიარდს მიაღწია. წელს ეს მაჩვენებელი 3.3 მილიარდამდე გაიზრდება.

MGZAVREBI

  • საჰაერო ტრანსპორტის საშუალებით დღეში დაახლოებით 140 000 ტონა ტვირთის გადაზიდვა ხდება, რაც წელიწადში საშუალოდ 50 მილიონი ტონაა.
  • ავიაციის წყალობით მსოფლიოში 57 მილიონი სამუშაო ადგილია შექმნილი. საავიაციო ინდუსტრია ქვეყანა რომ ყოფილიყო, მთლიანი შიდა პროდუქტის (მშპ) მონაცემის მიხედვით, მსოფლიოში მე-19 ადგილს დაიკავებდა.

ავიაცია და ეკოლოგია

ავიაციის ინდუსტრიას უამრავი პოზიტიური წვლილი შეაქვს მსოფლიოს განვითარებაში, როგორიცაა დასაქმება, ეკონომიკური განვითარება, მობილურობა,  ტურიზმის განვითარება, სიღარიბის დაძლევა და კულტურული გამდიდრება. თუმცა, მიუხედავად ამ უმნიშვნელოვანესი ეკონომიკური და სოციალური სარგებლისა, ავიაციას თავისი უარყოფითი გავლენა აქვს საზოგადოებაზე – ეს გახლავთ გარემოს დაბინძურება.

ავტოტრანსპორტის და ავიაციის განვითარებამ არსებითად გაზარდა მათგან გამონაბოლქვი აირების წილი ატმოსფეროში. ძირითადი გამაჭუჭყიანებელი ნივთიერებებია ნახშირბადის ოქსიდი,  ნახშირწყალბადები და აზოტის ოქსიდები. თვითმფრინავის გამონაბოლქვი ნაკლებად მოქმედებს ქალაქის ჰაერზე,  ის ძირითად გავლენას ახდენს ჰაერის გაჭუჭყიანებაზე აეროპორტის რაიონში. ზოგიერთი თვითმფრინავი და კოსმოსური ხომალდი აჭუჭყიანებს ტრატოსფეროს აზოტისა და გოგირდმჟავას მოქმედებით,  აგრეთვე ალუმინის ოქსიდის ნაწილაკებით.  ისინი უარყოფითად მოქმედებენ ოზონის ფენაზე და ჰაერის გლობალურ ტემპერატურაზე.

გარდა გამონაბოლქვისა, ატმოსფეროს მავნე გამჭუჭყიანებელთა რიცხვს მიეკუთვნება აგრეთვე ხმაური, ის გამაღიზიანებლად მოქმედებს ადამიანზე, მისი გავლენა დამოკიდებულია მის ინტენსივობაზე, სპექტრალურ შედგენილობასა და მოქმედების ხანგრძლივობაზე.

სამოქალაქო ავიაციის საერთაშორისო ორგანიზაცია (ICAO) უდიდეს მნიშვნელობას ანიჭებს ეკოლოგიის საკითხებს ავიაციის ინდუსტრიის განვითარების პარალელურად. ორგანიზაციამ შეიმუშავა რიგი სტანდარტები, პოლიტიკა და სახელმძღვანელო მასალები, რომლებიც მიმართულია თვითმფრინავების ხმაურისა და მათ მიერ ჰაერის დაბინძურების შესამცირებლად. ICAO-ს რეკომენდაციები ამ სფეროში ითვალისწინებს ტექნოლოგიურ გაუმჯობესებას, გარკვეული პროცედურების შესრულებას, საჰაერო მიმოსვლის სათანადო ორგანიზებას, აეროპორტის შესაბამის დაგეგმარებას და ა.შ.

ეკოლოგიის საკითხებზე მუშაობენ სხვა საერთაშორისო ორგანიზაციებიც, როგორიცაა ECAC, IATA, EUROCONTROL და სხვა.

IATA (The International Air Transport Association ) საავიაციო ინდუსტრიას, გარემოს მიმართ პასუხისმგებელ ინდუსტრიას უწოდებს და ამ პრობლემის დაძლევის საკუთარ სტრატეგიას გვთავაზობს.  IATA ხედვით, გარემოს დაბინძურების შემცირება შესაძლებელია 4 ფაქტორის გათვალისწინებით:

  • ინვესტირება ტექნოლოგიებში
  • ოპერატიული ეფექტურობის გაუმჯობესება
  • ეფექტური ინფრასტრუქტურა
  • პოზიტიური ეკონომიკური ინსტრუმენტი, რომელიც უზრუნველყოფს წახალისებას.

თავის მხრივ, EUROCONTROL-იც ზრუნავს შეამციროს ავიაციის არასასურველი გავლენა გარემოზე. მის  მიზანს წარმოადგენს ეკოლოგიური პრობლემების დაძლევა საჰაერო მიმოსვლის მართვის უფრო ეფექტური უზრუნველყოფის გზით.

წყარო : http://www.nplg.gov.ge/ (ელიზბარ ელიზბარაშვილი, ნიკოლოზ სულხანიშვილი – გლობალური ეკოლოგია).

http://www.icao.int/

http://www.iata.org/

http://www.eurocontrol.int/