ერთიანი ევროპული ცა

1993 წელს ევროპაში საავიაციო ბაზრის ლიბერალიზაციამ მოსახლეობისთვის ფრენა უფრო ხელმისაწვდომი გახადა, რის შედეგადაც მნიშვნელოვნად გაიზარდა საჰაერო მიმოსვლა.

ევროპის საჰაერო სივრცის გამტარუნარიანობის შეზღუდვამ გადადებული ფრენების რაოდენობის ზრდა გამოიწვია. ამის მიზეზი, ასევე,  საჰაერო მიმოსვლის მართვის ფრაგმენტულობა და არაეფექტურობა გახდა. საჰაერო სივრცის ეროვნული საზღვრების მიხედვით დაყოფის გამო, ხშირად, პირდაპირი მარშრუტის განხორციელება ვერ ხერხდებოდა, რაც უშუალო კავშირშია საწვავის დაზოგვასთან, ხარჯების შემცირებასა და ეკოლოგიურ ფაქტორებთან.

ევროკავშირის საჰაერო სივრცეში 30 საჰაერო ნავიგაციის სერვისის პროვაიდერია, მაშინ, როცა ა.შ.შ-ში, რომელსაც დაახლოებით იმავე ზომის საჰაერო სივრცე გააჩნია  – მხოლოდ ერთი. ამიტომაა, რომ ერთი და იმავე დანახარჯით, შტატები ემსახურება ორჯერ მეტ ფრენას ვიდრე ევროპა.

რა არის „ერთიანი ევროპული ცა“ (SES)?

„ერთიანი ევროპული ცა“ ევროკომისიის ამბიციური ინიციატივაა. ეს არის ერთიანი საკანონმდებლო ბაზა, რომელიც ითვალისწინებს საზღვრების რღვევას საჰაერო სივრცეში. SESის მიზანია, ევროპული საჰაერო სივრცის სტრუქტურის არქიტექტურის ცვლილების მეშვეობით,  საჰაერო მიმოსვლის გამტარუნარიანობისა და უსაფრთხოების საჭიროებების დაკმაყოფილება მომავალში.

ამ კონცეფციის მიხედვით, ევროპის საჰაერო მიმოსვლის მართვისა და სანავიგაციო მომსახურების გაუმჯობესება:

  • გაზრდის საჰაერო სივრცის გამტარუნარიანობას და შეამცირებს გადადებული ფრენების რაოდენობას.
  • აამაღლებს უსაფრთხოების დონეს, მომავალი გამოწვევების შესაბამისად.
  • 10 %-ით შეამცირებს საჰაერო მიმოსვლის  ზემოქმედებას გარემოზე.
  • დაზოგავს სანავიგაციო მომსახურების საზღაურებს საჰაერო სივრცის მომხმარებელთათვის 50%-ით.

ერთიანი ევროპული ცა

SES I და SES II

„ერთიანი ევროპული ცა“  ორი ძირითადი საკანონმდებლო პაკეტისა  (SES I და SES II) და მთელი რიგი დანართებისაგან შედგება.

SES I საჰაერო სივრცის გამტარუნარიანობას ეხება.  გარკვეული წარმატების მიუხედავად, პირველმა პაკეტმა შესაბამისი დონის ცვლილებების განხორციელება ვერ შეძლო.

ამიტომ, 2009 წელს კომისიამ  მეორე საკანონმდებლო პაკეტი SES II შეიმუშავა, რომელიც  შესრულების გაუმჯობესებაზე ორიენტირებული გახლავთ. რეგულაცია ამომწურავია და  შემდეგი საკითხებისაგან შედგება:

  • ესრულების სქემა

შესრულების სქემა ავალდებულებს წევრ სახელმწიფოებს, რომ შეიმუშაონ ეროვნული ან ფუნქციური ბლოკის შესრულების გეგმა მითითებულ დროში (2012-2014 წლამდე). ევროკომისიის გადაწყვეტილებით, აღნიშნული გეგმა უნდა ითვალისწინებდეს ტარიფებთან, გამტარუნარიანობასა და გარემოსთან დაკავშირებული საკითხებს.

ერთიანი ევროპული ცა საკანონმდებლო ბაზა

  •  საჰაერო სივრცის ფუნქციური ბლოკები (FABs)

ფუნქციური ბლოკების  (FABs) ინიციატივა მიზნად ისახავს საჰაერო სივრცის დაყოფას ბლოკებად, რომლებიც მოწყობილია უფრო მეტად საჰაერო მოძრაობის ნაკადების, ვიდრე ეროვნული საზღვრების მიხედვით.

საჰაერო სივრცის ფუნქციური ბლოკები 2012 წლის ბოლოს ჩამოყალიბდა. ის ძირითადი ინსტიტუციური მანქანაა იმ მიზნების მისაღწევად, რომლებიც შესრულების სქემის მიხედვითაა დაგეგმილი.

საჰაერო სივრცის ფუნქციური ბლოკები

  •  ქსელის მენეჯერი

ევროკომისიის დებულებების მიხედვით, ქსელის მენეჯერი კოორდინირებს ევროპული სამარშრუტო ქსელის დაგეგმვას, საჰაერო მიმოსვლის მართვას, შეზღუდული რესურსების მართვას, საჰაერო ნაკადების კონტროლს, კოორდინაციასა და განაწილებას. ქსელის მენეჯერის ცენტრალიზებული ფუნქციების შესრულება 2019 წლამდე EUROCONTROL-ს ევალება.

ევროკონტროლი ერთიანი ევროპული ცა

  •  საზღაურების რეგულაცია

საზღაურების რეგულაცია წარმოადგენს საკანონმდებლო ბაზას, რომელიც უზრუნველყოფს წევრი ქვეყნების მიერ წარმოდგენილი მარშრუტის  საზღაურებისა და ტარიფების  ანგარიშების გამჭვირვალობას.

საჰაერო მიმოსვლის ხარჯები

ერთიანი ევროპული ცის ტექნოლოგიურ მხარდაჭერას  SESAR (ერთიანი ევროპული ცის საჰაერო მიმოსვლის მართვის კვლევის პროგრამა) ახორციელებს. მისი მისია ტექნიკური საკითხების გადაჭრის უზრუნველყოფა გახლავთ. SESAR-ის დამფუძნებლები ევროკომისია და ევროკონტროლი არიან. 2008 წელს პროგრამის დეფინიციის ფაზა დასრულდა და ის განვითარების ეტაპზე გადავიდა. 2014 წლიდან SESAR-ის გადაწყვეტილებების რეალური განხორციელება დაიწყება.

დღეისათვის ერთიანი ევროპული ცა ავიაციის მთავარი პრიორიტეტია. ამ ეტაპზე ბევრი რამ უკვე მიღწეულია, თუმცა მისი შენების პროცესი კვლავ გრძელდება. ერთიანი ევროპული ცა ერთადერთი გზაა, რომ ევროპაში მაღალი დონის, უსაფრთხო და ეფექტური საჰაერო მიმოსვლის მართვა განხორციელდეს.

Advertisements

2 comments on “ერთიანი ევროპული ცა

  1. ამ თემაზე 2007 წელს დავწერე:

    http://army.ge/?p=6107

    ევროპის “ერთიანი საჰაერო სივრცე” – ევროკონტროლის საჰაერო სივრცის სამომავლო სტრატეგია (2007 წლის არქივიდან)

კომენტარის დატოვება

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / შეცვლა )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / შეცვლა )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / შეცვლა )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / შეცვლა )

Connecting to %s