“ევროკოპტერის” ჰიბრიდული აპარატი. გეერტმფრენის მიღწევები

კომპანია “ევროკოპტერის” მიერ შექმნილმა შორსმფრენმა და მაღალსიჩქარიანმა ჰიბრიდულმა ექსპერიმენტულმა ვერტმფრენმა ტესტების პირველი სერია რეკორდული (ამ ტიპის ვერტმფრენებისთვის) სიჩქარის დაფიქსირებით დაასრულა.

აპარატმა 333 კმ/სთ სიჩქარე განავითარა, თუმცა მისი შემქმნელები ირწმუნებიან, რომ ეს ზღვარი არაა და ტესტების მეორე ეტაპზე, მიზნად 407 კმ/სთ-ის მიღწევას გეგმავენ.

ექსპერიმენტული X3 სერიულ ვერტმფრენ “დოფინის” ბაზაზეა აგებული. მისი ორი ტურბოღერძული ძრავი, მთავარი, ხუთფრთიანი როტორის გარდა, ორ მომცრო საავიაციო ხრახნსაც ატრიალებს, რომლებიც ვერტმფრენის ორივე მხარეს, სპეციალურად მათთვის განკუთვნილი მოკლე ფრთების ბოლოებშია დამაგრებული.

ამგვარად, ვერტიკალურად აფრენისა და დაშვების გარდა, X3-ს ჰორიზონტალური ტრაექტორიით, სწრაფი (ტურბოხრახნული თვითმფრინავისთვის ხელმისაწვდომი სიჩქარით) ფრენაც შეუძლია. სხვათა შორის, რეკორდული სიჩქარე აპარატმა ძრავების მაქსიმალური სიმძლავრის გამოყენების გარეშე განავითარა.

X3-ის ტესტირება სამი თვის წინ დაიწყო საფრანგეთის სამხრეთ რეგიონში. ტესტების უპირველესი ამოცანა მართვის სტაბილურობის შემოწმება იყო. პირველი ტესტები ხან ავტოპილოტით სრულდებოდა, ხან – მის გარეშე. ამასთან, ძრავები საშუალო სიმძლავრით მუშაობდა. ტესტებისას, ვერტმფრენმა 3 810 მეტრის სიმაღლეს მიაღწია. ის ასრულებდა მსუბუქ მანევრებს მარჯვნივ და მარცხნივ, მოხვევის კუთხე თანდათან 60 გრადუსამდე გაიზარდა. თანდათან იმატა სიჩქარემაც, რომელმაც მცირე სიმძლავრის გამოყენების მიუხედავად, მაინც 333 კმ/სთ-ს მიაღწია.

ვX3-ის პირველმა ტესტებმა შესანიშნავად ჩაიარა. ეს აპარატი სიჩქარისთვისაა შექმნილი და ადვილად ემორჩილება პილოტს. ის ჰაერში ზუსტად ისე იქცევა, როგორც ჩვენი სიმულატორი, რომელზეც პილოტები ვარჯიშობდნენ. ახლა მორიგი ტესტებისთვის ვემზადებით და იმედია, ისინიც ისე ჩაივლის, როგორც პირველივ, – ამბობს “ევროკოპტერის” ტესტ პილოტი ჰერვ იამარიაკი.

ტესტების პირველი სერიის შემდეგ, ვერტმფრენს სამთვიანი სამუშაოები ჩაუტარდება და მარტში ისევ ფრენებს შეუდგება. მეორე სერიის დროს, სიჩქარე 220 კვანძამდე (407 კმ/სთ) გაიზრდება. შედარებისთვის, ამერიკულ კომპანია “სიკორსკის” წარმოების წყვილღერძიანი ვერტმფრენის საცდელი ვერსიის მაქსიმალური სიჩქარე, რომელიც მან ასევე გამოცდების დროს დააფიქსირა, 250 კვანძს (463 კმ/სთ-ს) შეადგენს.

“ევროკოპტერ X3-ის” დანიშნულება მრავალმხრივია. ის მისწრებაა საკვლევი და სამაშველო შორეული ფრენებისთვის, სანაპირო დაცვის და სასაზღვრო პატრულირებისთვის, ასევე მგზავრთა გადასაყვანად. რა თქმა უნდა, ვერტმფრენს სამხედრო მისიების შესრულებაც შეუძლია. მისი მეშვეობით შესაძლებელია როგორც ცოცხალი ძალის გადაყვანა, ასევე სპეცდანიშნულების ოპერაციებში მონაწილობა და სამედიცინო ევაკუაცია.

 

www.24saati.ge

გიბრალტარის აეროპორტი

გიბრალტარის აეროპორტი საინტერესო და ცნობილია იმით, რომ თვითმფრინავის ასაფრენი ზოლი პირდაპირ კვეთს საავტომობილო გზას. ამიტომ როდესაც ფრენაა, გზას გადაკეტავენ ხოლმე (ალბათ ყველას გინახავთ მატარებლის დროს გზის გადაკეტვა,დაახლოებით ეგრეა )

from: http://ucnauri.com

იცით თუ არა რომ …

-თვითმფრინავების უმრავლესობას რომლებიც საერთაშორისო ფრენებს ასრულებენ კუდის გარშემო გამოსახული აქვთ მშობლიური ქვეყნის დროშა. ის ისე არის დახატული თითქოს ნამდვილი დროშა ფრიალებდეს თვითმფთინავის კუდზე.

-თვითმფრინავის კარი და ფანჯრები , კორპუსიდან რამდენიმე მილიმეტრის მოშორების არის ჩასმული და მისი გაღებისას  იგი თვითმფრინავის კორპუსს უსწორდება.

-თუ ახლოდან დააკვირდებით თვითფრინავის ფრთებს, დაინახავთ მცირე ლითონის ჩანართებს, განსაკუთრებით ელერონის წინა მხარეს, ესენია ქარის   წარმოშობი,რომელის ეხმარება ჰაერს მიჰყვეს თვითმფრინავის ფრთის ფორმას ფრენის დროს და რომელიც წარმოშობს მაწაწინა ქარშხალს მის გარშემო.ზოგიერთ თვითმფრინავს ქარის წარმომშობები განლაგებული აქვს კუდზე ან მიმართულების საჭის წინა მხარეს.

-ბოინგ 747-ის ძრავა იწონის 4,300 კილოგრამს,რაც ღირს დაახლოებით 8 მილიონი დოლარი. ის წვავს 12 გალონ საწვავს წუთში. სულ  აქვს ოთხი ძრავა რომელიც მისი მაქსიმალური ასაფრენი წონის 5 პროცენტს შედგენს.

-ფანჯრები აეროპორტის სამეთვალყურეო კოშკზე  განლაგებული უნდა იყოს 15 გრადუსით ვერტიკალურად  რათა შემცირდეს არეკლვა როგორც შიდა, ასევე კოშკის გარეთ მხრიდან.

-Cathay Pacific-ის თვითფრინავი აღჭურვილია  ტოსტერებით, კაპუჩინოს დასამზადებელი მანქანით,ბრინჯის სახარში და გრძელ სახელურიანი ქვაბებით.

 -A KLM  747-400 რეისი რომელიც მიფრინავს ამსტერდამიდან ავსტრალიის მიმართულებით ბორტზე აქვს 1000 კილოგრამზე მეტი საკვები და დაახლოებით 1,324 ლიტრი სასმელი.

-American Airlines-მა დაზოგაა 40 000 დოლარი 1987 წელს როდესაც  ზეთის ხილიამოიღეს  სალათებიდან, რომელიც პირველ კლას ემსახურებოდა.

-KLM მსოფლიოს ერთერთი უძველესი ავიახაზებია.

 -The Antonov-225, მსოფლიოში ყველაზე დიდი თვითმფრინავია რომელმაც პირველი ფრენა 1988 წლის 21 დეკემბერს შეასრულა.

-747 ფრინავს ბგერითი სიჩქარით და მას ახასიათებს საკონტინეტთაშრისო დიაპაზონი.

-ბოინგი 747 ცნობილია ასევე როგორც დიდი და ტლანქი რეაქტიული თვითმფრინავი, ის აერობუს 380-ის შემდეგ ყველაზე დიდი სამგზვრო  თვითმფრინავია, თუმცა კომერციული მომსახურების თვალსაზრისით იგი ყველაზე დიდ თვითმფრინავად ითვლება.

-737-ის კომპანიამ მოიგო შეკვეთა, რომელიც  5200 თვითმფრინავს შეადგენს.

პირველები ავიაციაში

1) Marquis d’Arlandes Pilatre de Rozier 1783 — პირველი ადამიანები ცაში.  მათ 21 ნოემბერს, პარიზში, საჰაერო ბურთით ოცწუთიანი ფრენა განახორციელეს.

 

2) Orville & Wilbur Wright 1903— პირველი რეისი კიტი ჰოუკში, ჩრდილოეთ კაროლინაში. (17 დეკემბერი)

 

3) Thomas E. Selfridge 1908 — პირველი  უბედური შემთხვევა. სელფრიჯი, ამერიკის კავშირის ჯარი ლეიტენანტი იყო ერთერთი ვინც მონაწილეობდა რაითის თვითმფრინავის საცდელ ფრენაში ფორტ მაიერსში. დაახლოებით 75 ფუტის სიმაღლეზე თვითმფრინავს დაუზიანდა პროპელერი რაც მისი მწყობრიდან გამოსვლა გამოიწვია. ამ შემთხვევამ სელფრიჯი შეიწირა, ხოლო ორვილ რაითი სერიოზულად დაშავდა.

 

4) Baroness Raymonde de la Roche 1910 — პირველი ლიცენზირებული პილოტი ქალი. (ფრანგი ქალბატონი, რომელმაც ფრენა 1909 წელს ისწავლა და 8 მარტს მიიღო ლიცენზია ნომერი 36)

 

5) Harriet Quimby 1911 — პირველი ამერიკელი პილოტი ქალი. (ჟურნალის მწერალი, აიღო ლიცენზია და გახდა მსოფლიოში მეორე ლიცენზირებული ქალი-პილოტი. ის აგრეთვე პირველი ქალბატონი გახლავთ, რომელმაც ინგლისის არხს გადაუფრინა. ის გაფრინდა დოუვერიდან ინგლისიდან და ჩაფრინდა საფრანგეთის ქალაქ ჰარდელოტში ბლერიოტის მონოპლანით. (16 აპრილი). მოგვიანებით უბედურ შემთხვევაში დაიღუპა, როდესაც 1 ივლისს 1912წელს ჰარვარდ-ბოსტონის საავიაციო შეხვედრაზე მიფრინავდა.

 

6) Bessie Coleman 1921 — პირველი შავკანიანი ამერიკელი ქალი-პილოტი. დაიწუპა 30 აპრილს, 1926 წელს ავია კატასტროფაში.

 

7) Amelia Earhart 1932 — პირველი  ქალი-მფრინავი, რომელმაც მარტო განახორციელა ტრანსატლანტიკური გადაფრენა. (ნიუფაუნდლენდის ჰარბორ გრეისიდან ირლანდიაში, დაახლოებით 15 საათში)

 

8) Chuck Yeager 1947 — პირველი ადამიანი, ვინც ბგერის სიჩქარეზე სწრაფად იფრინა. (14 ოქტომბერს, 1947 წელს, იგი Bell X-1 რაკეტით 670 მილი საითში განავითარა.)

 

9) Jacqueline Cochrane 1953 — პირველი  ქალი-პილოტი, რომელმაც ბგერის სიჩქარე გადალახა. (მან კალიფორნიას F-86 Sabrejet-ით გადაუფრინა საშუალო სიჩქარით 670 მილი საათში.)

 

10) Yuri Alekseyevich Gagarin 1961 — პირველი ადამიანი კოსმოსში.

 

 

11) Valentina Vladimirovna Tereshkova – Russian cosmonaut 1963 — პირველი  ქალი კოსმოსში.

 

12) Jerrie Mock 1964 — პირველი  ქალბატონი, რომელმაც დედამიწის გარშემო იფრინა.

 

13) Neil Armstrong 1969 — პირველი ადამიანი რომელმაც მთვარეზე იმოგზაურა.

14) Emily Warner 1973 — ამერიკის კომერციული ავიახაზის პირველი  ქალი-პილოტი. (Frontier Airlines)

 

15) Christa Sharon McAuliffe 1986 — NASA-ს კოსმოსის პროგრამის პირველი მასწავლებელი. ის დაიღუპა ეკიპაჟის დანარჩენ წევრებთან ერთად კოსმოსური ხომალდი ჩელენჯერი აფეთქების დროს.

16) Barbara Harmer 1993 — კონკორდის პირველი  ქალი-პილოტი.

 

17) Shiela Widnall 1993 — ამერიკის საჰაერო ძალების პირველი  მმართველი ქალი.

გაგრძელება იქნება…

უნიკალური თვითმფრინავი

ამერიკელმა დიზაინერმა უილიამ ბრაუნმა ახალი, ეკოლოგიური თვითმფრინავის კონცეფცია დაამუშავა.იგი წყალბადის საწვავით იფრენს და შეძლებს, დედამიწის ნებისმიერ წერტილამდე დამატებითი საწვავის გარეშე მიფრინდეს. საჰაერო ხომალდის ეს პროექტი ავსტრალიური ფრინველის, პატარა თითისტარას აგებულების საფუძველზე შეიქმნა. ეს ფრინველი მსოფლიო რეკორდსმენია გადაფრენის ხანგრძლივობით – 11 680 კილომეტრი ავსტრალიიდან ალასკამდე.

ბრაუნმა თავისი ქმნილება იმ კომპანიას მიუძღვნა, რომელიც მფრინავი აპარატების ერთ-ერთი უმსხვილესი დამმუშავებელია და თვითმფრინავსაც სწორედ მისი სახელი უწოდა – Lockheed Stratoliner.

 

 

 

 

 

 

 

 

ფრთების განსაკუთრებული მოწყობილობის გამო – ისინი უფრო დიდია, ვიდრე ჩვეულებრივი თვითმფრინავების ფრთები და თან, დაბლაა დახრილი, თვითმფრინავი მეტწილად ჰაერში ილივლივებს გამორთული, ან მცირე სიმძლავრეზე მომუშავე ძრავებით. სრულ სიმძლავრეზე ტურბორეაქტიული წყალბადის ძრავები მხოლოდ აფრენისას, სიმაღლის აღებისა და განსაკუთრებულ შემთხვევებში ჩაირთვება, ანუ, ატმოსფეროს დამაბინძურებელი გამონაბოლქვიც მინიმალური იქნება.

ამ იდეის სუსტი მხარე თვითმფრინავის შემცირებული მდგრადობაა. ეს იმას ნიშნავს, რომ კომპიუტერს, ან პილოტს, გამუდმებით მოუხდება „შეასწოროს“ აპარატის მდგომარეობა, ამან კი შეიძლება, მგზავრებს დისკომფორტი შეუქმნას. მიუხედავად ამისა, დიზაინერის თქმით, მთელი პროექტი უახლოეს მომავალზეა, იმ დროისთვის, როცა საბორტო კომპიუტერები შეძლებენ ეფექტურად მართონ და შეინარჩუნონ სტაბილურობა ფრთების ასეთი კონსტრუქციის შემთხვევაშიც კი. ამას გარდა, მაშინ უფრო მყარი და მსუბუქი მასალები გვექნება, რათა შეიქმნას საჭირო ზომის მყარი ფრთები.

from: ucnauri.com

რამდენად უსაფრთხოა მობილური ტელეფონების გამოყენება ფრენის დროს

თითქმის ყველა ავიაკომპანიის წარმომადგენელი, ფრენის წინ მგზავრებს აფრთხილებს, რომ მობილური ტელეფონით სარგებლობა ხელს უშლის ნავიგაციის სისტემის მუშაობას და  უმჯობესია გამოვრთოთ იგი. ეს არის წესი, რომელსაც საქართველოში ყველა ავიაკომპანია ითვალისწინებს.მაგრამ საინტერესოა, რამდენად სახიფათოა მობილური ტელეფონის გამოყენება და არის თუ არა იმის შანსი, რომ ამან ავიაკატასტროფა გამოიწვიოს.

ამერიკელი ელექტორომაგნიტური ჩარევის ექსპერტი ბილ შტრაუსი თვლის, რომ მობილური ტელეფონის გამოყენება ფრენისას რისკთანაა დაკავშირებული. მისი თქმით, მობილური ტელეფონები გამოსცემენ ძლიერ რადიო სიგნალებს, რამაც შეიძლება გამოიწვიოს სანავიგაციო სისტემის ”შეცდომაში შეყვანა” – ცრუ სიგნალის მიწოდება. შტრაუსმა და მისმა კოლეგებმა გამოიყენეს მოწყობილობა, რომელიც ცნობს მობილური ტელეფონების და სხვა ელექტრონული მოწყობილობების სიგნალებს. მათ ეს ხელსაწყო 37 ფრენზე გამოსცადეს. კვლევამ აჩვენა, რომ მინიმუმ ერთი სატელეფონო ზარი მაინც ხორციელდება თითოეული ფრენის დროს. იყო შემთხვევებიც, როცა ოთხი სატელეფონო საუბარი დაფიქსირდა. ჩნდება კითხვა, თუ ყოველი ფრენისას ჩვენს თვითმფრინავში ვიღაც მობილურ ტელეფონს იყენებს, რამდენად დაცულები ვართ ავიაკატასტროფისაგან? იქნებ ეს მარტივი წესის შეუსრულებლობა სიცოცხლის ფასადაც დაგვიჯდეს?NASA-ას საავიაციო მონაცემთა ბაზაში ინახება მფრინავებისაგან მოწოდებული ყველა ის ინციდენტი და პრობლემა ფრენის დროს , რომლებში ეჭვმიტანილიც მობილური ტელეფონები და სხვა ელექტრონული ხელსაწყოებია. მიუხედავად ამ ანგარიშებისა, არც ერთი ავიაკატასტროფის მიზეზი არ ყოფილა მათი გამოყენება.ჯონ ნენსი, ABC News-ის კონსულტანტი და ვეტერანი პილოტი აცხადებს, რომ საფრთხე არც ისე დიდია მობილური ტელეფონების გამოყენებისას. მისი თქმით, თანამედროვე სანავიგაციო სისტემები, იმდენად კარგად არის ეკრანირებული, რომ მაწანწალა სიგნალები ვერ შეუშლიან ხელს მათ მუშაობას.

თუმცა, ვერცერთი ავიაკომპანია ვერ მისცემს მგზავრებს უფლებას თავისუფლად გამოიყენონ მობილური ტელეფონები, სანამ საბოლოოდ არ დადასტურდება, რომ მათი გამოყენება უსაფრთხოა. ეს კი ამერიკაში ფედერალურმა კომუნიკაციების კომისიამ (FCC) და ფედერალურმა ავიაციის ადმინისტრაციამ (FAA) უნდა დაამტკიცოს. ხოლო ევროპაში -ევროპის საავიაციო უსაფრთხოების სააგენტომ.

მსჯელობა ამ თემაზე სამოქალაქო ავიაციის საერთაშორისო ორგანიზაციაშიც გრძელდება, რომლის წევრიც საქართველო 1994 წლიდან გახდა. თუმცა ICAO -ს სტაანდარტებით, მობილური ტელეფონების გამოყენების უსაფრთხოება ფრენისას ჯერ არ დაუმტკიებიათ. შესაბამისად, საქართველოში ავიაკომპანიები კვლავ ატყობინებენ მგზავრებს მათი გამოყენების საფრთხეების შესახებ.

from:http://91.212.213.28/~civilavi/?p=24

 

ფრენა ევროპული სტანდარტებით

მას შემდეგ, რაც პირველად თვითმფრინავი გამოიგონეს, მსოფლიოს ერთ-ერთი უმნიშვენლოვანესი საზრუნავი უსაფრთხო ფრენა გახდა. უსაფრთხო ფრენას რამდენიმე საერთაშორისო ორგანიზაცია არეგულირებს. ისინი ადგენენ საერთაშორისო სტანდარტებს, რაც ითვალისწინებს – თვითმფრინავის ტექნიკურ უსაფრთხოებას, პერსონალის კვალიფიკაციის დონეს, საწვავის ხარისხს და სხვ. რომ არა ამ ფაქტორების კონტროლი, კაცობრიობის ეს მნიშვნელოვანი გამონაგონი უამრავ ადამიანს იმსხვერპლებდა და ალბათ, საბოლოოდ აღარც კი იარსებებდა.საქართველოში ფრენის უსაფთხოებაზე სამოქალაქო ავიაციიის სააგენტო ზრუნავს, ის აკონტროლებს რამდენად აკმაყოფილებენ ქართული ავიაკომპანიები საერთაშორისო სტანდარტებს, გასცემს სერთიფიკატებს, რომლებიც პერსონალის კვალიფიკაციას ადასტურებს, უზრუნველყოფს ქართული ავიაციის ევროპასთან ინტეგრაციას.

 

 

 

 

 

 

 

 

საქართველო 1994 წლიდან სამოქალაქო ავიაციის საერთაშორისო ორგანიზაციის (ICAO), ხოლო 2005 წლიდან ევროპის სამოქალაქო ავიაციის კონფერენციის წევრია (ECAC). საერთაშორისო და ევროპულ ორგანიზაციებთან ავიაციის სფეროში თანამშრომლობა საქართველოსთვის არა მხოლოდ საჭირო, არამედ აუცილებელიც არის, რადგან ეს მნიშვნელოვნად შეუწყობს ხელს ტრანსპორტის აღნიშნული სფეროს განვითარებას, რაც ჩვენი ქვეყნისთვის ერთ-ერთ პრიორიტეტული საკითხია.
1-5 სექტემბერს, საქართველოს სამოქალაქო ავიაციის სააგენტოს დირექტორმა მონაწილეობა მიიღო ECAC -ის სამოქალაქო ავიაციის დირექტორების მესამოცე სპეციალურ კონფერენციაში. აღსანიშნავია, რომ საქართველო პირველად იყო წარმოდგენილი აღნიშნული ფორმატის შეხვედრაში.

კონფერენციას ესწრებოდნენ ICAO-ს გენერალური მდივანი რაიმონდ ბენჯამინი, EUROCONTROL -ის გენერელური დირექტორი დევიდ მაკ მილანი, ECAC -ის პრეზიდენტი კატალინ რადუ, EASA-ს აღმასრულებელი დირექტორი პატრიკ გოუდოუ, ICAO-ს ევროპისა და ჩრდილოატლანტიკური ოფისის დირექტორი ლუის ფონსეკა დე ალ მეიდა და 38 ქვეყნის საავიაციო ხელისუფლების წარმომადგენელი.შეხვედრაზე ძირითადად იმსჯელეს ევროპაში სამოქალაქო ავიაციის სფეროს სამომავლო განვითარებასა და ფრენის უსაფრთხოების გაუმჯობესებაზე, ეროვნული საავიაციო ხელისუფლებების გაძლიერებაზე, პერსონალის პროფესიული ზრდისა და გადამზადების კუთხით. შეხვედრის მონაწილეების მიერ დაისახა რიგი პრიორიტეტები, რომელთა გათვალისწინებაც მოხდება ECAC -ის სამუშაო პროგრამისა და 2013-2015 ბიუჯეტის შემუშავებისას.უცხოელმა კოლეგებმა კმაყოფილება გამოხატეს საქართველოში ავიაციის სფეროში ბოლო დროს განხორციელებული რეფორმების მიმართ და სურვილი გამოთქვეს საქართველოსთან სამომავლო თანამშრომლობის გაღრმავებაზე.მნიშვნელოვანია, რომ მომავალ წლის სექტემბერში ECAC -ის სამოქალაქო ავიაციის დირექტორების კონფერენცია საქართველოში ჩატარდება.

from:http://91.212.213.28/~civilavi/?p=9